"Alanya Sancağının Bayır Kariyesi"

Bildiğim kadarı ile dedim,bunu benim mütevaziliğime verin, esasında bu konuda çok iddialıyım. Bayır la ilgili benden çok bilgi sahibi olan birisi yok. Olmasıda çok zor bir ihtimal. Nedenine gelince: Köyümle çok ilgiliyim. Köyümün ve köylümün her sorunu beni çok fazla ilgilendirmiştir. Köyümü, bütün köylülerimle birlikte bir ömür omuzlarımda taşısam,düşüncem oki beni asla yormayacaktır. Köyümün ve köylülerimin sorunu beni hep birinci derecede ilgilendirmiştir. Bu nedenle Bayır benim çok büyük ilgi alanımdır. İlgi alanımda olunca hep araştırdım ve bunu kaleme aldım:

Yazılı belgelerimi ve kaynaklarımı  açıklayacağım:

Ramazan YÃœKSEL (Ramazan ÇavuÅŸ)Â

Emine YÜKSEL (Çavuş Karısı)

Naim UYSAL (Naim Efendi)

Ali YÃœKSEL (Demokrat Ali)

Osmanlı Döneminden kalan mezarlar. (Resmin büyük halini görmek için üzerine tıklayın)

Babam Ramazan ÇAVUŞ. 1910 Doğumlu. Babası ALİ. ,soyadı kanunu çıkmadan önce öldüğü için KERİM EFENDİ OĞLANLARINDAN ALİ .1306 Doğumlu (1890). Onun babası MOLLA MEHMET 1852 doğumlu. Onun babası KERİM EFENDİ. Onun doğumu 1782. Yine KERİM EFENDİNİN babasıda KERİM EFENDİ, doğumu 1700 lerin başı. Babam 1912 de babasını Balkan savaşında kaybettiği için, dedesinin yanında büyümüş, oda dedesinin bildiği her konuyu bilen birisi idi. Babamda bu konulara ilgi duyan, öğrenmek isteyen birisi olduğu için, ben onun bildiği bütün konulara ilgi duyup kaleme aldım, kısaca bu konularda ondan çok şey öğrendim.

İstiklal madalyalı, ATATÜRKLE İzmire giren 1895 doğumlu, Bayır lı ama  bir İstanbul beyefendisi olan, DAYIM Nayim UYSAL. Onun eşi babamın halası, benim büyük HALAM 1901 doğumlu Emine UYSAL, babam Ramazan YÜKSEL 2000 de, Dayım Nayim UYSAL 1974 de büyük halamda 1990 larda vefat etmişlerdir.

Bilgi kaynaklarımdan sağ olan:
DEMOKRAT ALİ, Ali YÜKSEL 1922 doğumlu, babamın amcasının oğlu, babası istiklal savaşında İzmire girmeden ŞEHİT DÜŞMÜŞ, Kerimefendi oğullarından Molla Mehmet oğlu, KERİM in oğlu, şuanda babasından yetim maaşı alan birisidir.Çok dürüst birisi olduğu için ona bu Allahın bir lutfudur,derim.

Son olarak bahsedeceğim, EFENDİLERİN KIZI, ÇAVUŞ KARISI 1913 DOĞUMLU ANNEM EMİNE YÜKSEL. Enbüyük özelliği HAFIZASI ÇOK NET. Yine yörede bilgi sahibi,her kişiden bu konuda yararlandım.

Yaylamız olan OĞUZ yaylası ile ilgili arşivler genel müdürlüğünde asılları olan ve suretleri tarafımda bulunan Alanya Kadılığı Tarafından verilen FERMANLAR dan da yararlandım. Köyüm le ilgili bu bilgileri herkesle paylaşmaya çalışacağım:

Çağdaş olduğumuzu düşünsekte çağı yakalamak kolay olmuyor.Bunu şu nedenle belirtiyorum. 61 Yaşında olduğum halde bilgisayarla yeni tanıştım. Bilgisayarla tanışınca köyümün sitesine ulaştım.Bu vesile ile bu sitenin kurulmasında ve sitenin yeşermesinde emeği geçen herkese teşekkür ederim, özelliklede Ramazan oğlu Ali DOĞAN a.

Her zaman kendimi katıksız bir BAYIR lı olarak düşündüm. Ayrıca Bayır kültürü ile büyümek,o katkısız katıksız insanlarla bir sürü güzellikleri ve acıları paylaşmak velhasıl Bayır lı olmak ayrı bir övünç kaynağım  olmuştur.Bayır da doğmayan,Bayır da büyümeyene ve şuandaki Bayır la bunu anlatmak çok kolay deyildir.Bizim gibi Bayır da doğan ve Bayır da yaşayan vede daha önceki dönemde Bayır medreselerinde okuyan bayıra bir gece misafir olan dahi bu farkı görüp anlamıştır. Velhasıl her Bayır lı Bayır la nekadar övünse azdır.

Bayır lıya haksızlık yapılabilir,hiç bir Bayır lı haksızlık yapmayı düşünmemiştir, o hakkını dahi yüzü kızararak istemiştir. Nedeni bu bir Bayır kültürüdür.

Bu sözleri söyledikten sonra hemen yaşadığım bir olayı aktaracağım. 1967 Alanya da öğretmenim. Şu andaki Avsallar Beldesi Avsallar köyü.  Bir öğretmenler toplantısı için oraya gittim. 80 Yaşlarında bir ihtiyar.1880 Yıllarda doğmuş sakallı birisi. İhtiyar, Bayır lı olduğumu öğrenince, bak oğlum dedi. Bizim çocukluğumuzda ALLAH ya Bayırın üstündedir yada altındadır derlerdi. Konya, Bozkır yolunda eşkiyalar bütün yolcuları soymuşlar,soygun olayı bittikten sonra parasını aldıkları kişilerin nereli olduğunu eşkiyalar sormuşlar,içinden üçü Bayır lıyız deyince, efe başı bunların parasını geriye verin, iade edin demiş.Ben seneler önce bunu Avsallar lı bir ihtiyardan dinledim. Bayır ın gerçekten övünülecek bir mazisi bulunmaktadır.Tarihcesini ve özelliklerini aşağıda izah edeceğim.

1-Bayır çok eski bir yerleşim yeri.Elimizdeki köyümüzün yaylası olan OĞUZ yaylası ile ilgili FERMANLAR bunun göstergelerinden bir tanesidir. Bunların tercüme fotokopileri bendedir. Bunlar 6 adettir. 1040 Sefer tarihli, 1122 Şaban tarihli, 1149 R.ahır tarihli, 1180 Sefer tarihli ve yine aynı yılın tarihini taşıyan 1180 sefer tarihli 3 adet ferman bulunmaktadır. Bunların asılları Başbakanlık Arşivler Genel Müdürlüğünde bulunmaktadır. Sene Rumi 1426 olduğuna göre elimizdeki köyümüzle ilgili bu belgeler  400 senellik belgelerdir.

2-Yine Bayır Osmanlı dönemindede kendi yöresine bağrında bulunan medreselerle hep ışık saçmıştır. Aynı anda 7 müderis, medrese sahibi hoca Bayır camiinde namaz kılmıştır. Bunların medreseleri eski medreselik denilen yerde camiye 1 km mesafede olan köyün kuzeyinde Çöte yolu üzerinde bulunmaktadır. Burası eski medreseliktir. Medrese öğrencisi Cuma dışındaki namazını medresede eda eder.Cuma günü camiye gelip Cuma namazınıda camide kılar. Duyduğumuz kadarı ile bize ulaşan bilgilere göre bu medreselerde eğitim gören öğrenciler cumaya giderken bir ucu eski medreselikte bir ucuda camide olurmuş.
Yine rivayete göre bu medreselerin birinde veya toplamında 400 öğrenci eğitim görmektedir.
 Ben eski medreseliği ve yıkıntılarını biliyorum. Böylesine hizmet vermiş eğitime önderlik yapmış bir köyün ferdi ve ataları öncülük etmiş bir fert olmakta bana kıvanç vermiştir.

3-Yine daha sonraki dönemleri kapsayan şuanda mezarlarını bizzat benimde bildiğim,aynı anda bayır camiinde 6 müderris  namaz kılmıştır. Bunlar:

• 1-Kerim Efendi,
  2-KardeÅŸi Nebi Efendi,
  3-Abdurahman Efendi,
  4-Abdullah Efendi,
  5-Şıh (ŞEH) Efendi,
  6-Topal İmamdır.

Aynı dönemde yaşayan bu müderislerde kendi aralarında kararlaştırmışlar Sabah namazında Abdullah Efendi ile Topal imam caminin aşağı tarafında bulunan kapısından, diğer dört imamda yukarı taraftaki kapısından girip sabah namazını kılmışlardır.
Bu kararlaştırmadan çok bana göre Abdullah Efendi ve Topal imamın medreseleri köyün aşağısında öbürlerinin evi ve medreseleri köyün yukarısında olduğu için giriş bu nedenle 2 si Aşağıdan diğerleride yukarıdaki kapıdan girip namazlarını kılmışlardır. Bunlardan Kerim Efendi Babamın babasının dedesi, Abdullah Efendi ise annemin dedesidir.

4-Bu saydığım 6 müderisin en genci ve ensonra ölende ABDULLAH EFENDİDİR. Köydeki en son müderis odur. Annem efendi kızı, çavuş karısı 1912 doğumlu EMİNE YÜKSEL inde dedesidir. 1800 Lerin ortalarında 40 civarında öğrencisi bulunmaktadır.
Medreseside şuandaki bayır camiinin kıblesindeki karadut ve kuyunun yanında benim çocukluğumda yeri ve yıkıntısı belli bir bina yıkıntısı şeklinde duruyordu. Köyün enson müderisi işte odur. Öğrencilerini okuturken aniden ölmüştür. Öğrencileri onu bayır mezarlığında bulunan TÜRBENİN KIBLESİNE TÜRBENİN DUVARLARINA BİTİŞİK BİR ŞEKİLDE KOYMUŞLARDIR. Yine aynı öğrenciler 40 gün mezarlığa gidip mezarı başında dua ederler. 40.Gün yatağını yüklenen medreseyi ve köyü terk ederler. Bayırda medrese olayı böylece sona erer.

 5-Bayır böylesi okuyanı ve okutanı çok olan bir yer olarak parlak bir geçmişe sahiptir. Duyduklarımız odurki KURAKLIK SÖZ KONUSU OLDUĞU ZAMAN CİVAR KÖYLERDEN BAYIRA HABER GÖNDERİRLER, "HOCALARA SÖYLEYİN BİR YAĞMUR DUASINA ÇIKIVERSİNLER". Çoğu zamanda bu yağmur duası mezarlıkta bulunan TÜRBE BELENİNDEKİ TÜRBEDE YAPILMIŞTIR.

...

YAZININ DEVAMI (2.SAYFA) OKUMAK ICIN TIKLAYINIZ

 

15.05.2006
Yazdırılabilir Sayfa Görünümü